برو به محتوای اصلی

گستـرش آزادی‌‌های مـدنـــی در ایـــران

پرونده محمد نجفی

 

محمد نجفی وکیل ایرانی به دلیل انتقاد از دولت با اتهامات قضائی روبروست.. او از آبان سال ۱۳۹۷ تا کنون در زندان بوده است. طبق اعلام نهاد های امنیتی او در مجموع به ۲۲ سال و ۱۰ ماه حبس، ۷۴ ضربه شلاق و پرداخت چهار میلیون تومان جریمه نقدی محکوم شده است. آقای نجفی با توجه به قوانین جزائی ایران، حداقل باید ۱۵ سال و ۱۰ ماه از دوران محکومیت خود را در زندان سپری کند.

نهادهای امنیتی در گذشته بارها آقای نجفی را به دلیل فعالیت های حقوق بشری تحت آزار و اذیت قرار داده اند. آخرین مورد آزار و اذیت آقای  نجفی ناشی از فعالیت وی در مورد پرونده وحید حیدری ، جوانی است که در سال ۱۳۹۶ در زندان درگذشت.

وحید حیدری در جریان تظاهرات سراسری دی‌ماه سال ۱۳۹۶ در اراک بازداشت شد و شش روز بعد به خانواده او اطلاع داده شد که فرزندشان در زندان خودکشی کرده است. مقامات رسمی ادعا کردند که او «فروشنده مواد مخدر»‌ بوده، «اعتیاد» داشته و دستگیری وی ارتباطی با تظاهرات سراسری ندارد.

بعد از آن بود که آقای نجفی تحقیقات خود را درباره این جوان با گفت و گو با خانواده دوستان و اقوام وی آغاز کرد. او در اواسط دی ماه با انتشار مطلبی در فیس بوک اعلام کرد که ادعاهای حکومت درباره مرگ او نادرست است. طبق گزارش آقای نجفی بر خلاف ادعای مسئولین وحید حیدری در جریان اعتراضات آبان ۹۸ در اراک دستگیر شده و مدتی بعد پیکر وی همراه با آثار شکنجه در زندان اداره ی پلیس اراک کشف میشود. او تاکید کرد که وحید حیدری نه تنها معتاد یا فروشنده مواد مخدر نبوده، بلکه آشنایان او «این موضوع را با انزجار و نفرین قویا تکذیب» کرده‌اند. این گزارش خشم نهاد های امنیتی را در پی داشت که در نهایت منجر به طرح شکایت بر علیه او شد. نجفی راجع به یافته های خود مصاحبه هایی با چند رسانه از جمله BBC فارسی ، کانال فارسی صدای آمریکای  و رادیو فردا که با بودجه دولت آمریکا فعالیت می کند انجام داد.

آقای نجفی ابتدا به همراه تعدادی از دوستانش در اراک بازداشت شد. آقای نجفی از اواخر بهمن سال ۱۳۹۶ تا اواخر فروردین سال ۱۳۹۷ در بازداشت بود و بعد با وثیقه یک میلیارد تومانی آزاد شد. نجفی چند هفته بعد به کمپین بین‌المللی حقوق‌بشر در ایران گفت  به دلیل پیگیری مرگ مشکوک وحید حیدری بازداشت شده اما پس از آزادی هم پیگیر مساله جان باختن او خواهد بود و اگر خانواده آقای حیدری بخواهند او وکالت آنها را بر عهده خواهد گرفت. او اضافه کرده بود که در اطلاعات سپاه به او گفته‌اند هدف‌شان خنثی‌کردن او از طریق احضارها و بازداشت‌های فرسایشی است.

نجفی از سال ۱۳۹۷ تا ۱۳۹۹ حداقل ۷ بار مورد پیگرد قانونی قرار گرفته است، که به نظر می‌رسد ریشه تمامی آن‌ها به پیگیری مرگ وحید حیدری باز می‌گردد. دیده بان حقوق بشر نتیجه گرفته است که احکام طولانی مدت آقای نجفی عملی “انتقام جویانه از سوی مقامات برای افشای مرگ وحید حیدری در بازداشتگاه و گزارش علائم شكنجه و سایر بدرفتاری‌ها از جمله کبودی در بدن وی بوده است.”

 

پرونده‌های قضایی آقای نجفی شامل این موارد می‌شوند:

 

دادگاه کیفری اراک – تیر ۱۳۹۷: در تاریخ  ۲۵ تیر ۱۳۹۷، شعبه ی ۱۰۲ دادگاه کیفری اراک، آقای نجفی را در مجموع به سه سال زندان محکوم کرد.

 

  • یک سال حبس تعزیری و ۷۴ ضربه شلاق به اتهام «اخلال در نظم و آسایش عمومی از طریق شرکت در تجمعات غیرقانونی»
  • دو سال حبس به اتهام «انتشار مطالب کذب به قصد تشویش اذهان عمومی»

 

وی در تاریخ ۶ آبان ۱۳۹۷ دوره محکومیت خود را در آغاز کرد. در دی ماه سال ۱۳۹۸ دادگاه عالی درخواست آقای نجفی برای محاکمه مجدد را رد کرد اما ۷۴ ضربه شلاق را از مجازات وی حذف نمود. نجفی پس از آن به دستور رهبر حکومت ایران در تاریخ ۸ فروردین ۱۳۹۸ مورد عفو قرار گرفت. وی چهار روز بعد برای  تحمل ۱۰ سال حبس طبق حكم صادر شده در دادگاه انقلاب اراک در دی ماه  سال ۱۳۹۷ دستگیر شد و از آن زمان در زندان است.

 

آقای نجفی در دوران حبس نیز فعالیت های خود را متوقف نکرد. در مرداد سال ۱۳۹۸، وی یک فایل صوتی را منتشر کرد که در آن از علی خامنه ای، رهبر جمهوری اسلامی انتقاد کرده بود. همین مساله منجر به انتقال وی به سلول انفرادی گردید. یک ماه بعد، وی مجددا نامه سرگشاده ای به رهبر جمهوری اسلامی نوشت و بار دیگر از وی به دلیل نداشتن مشروعیت قانونی به عنوان رهبر و استفاده از تاکتیک های سرکوبگرانه برای سکوت مخالفان انتقاد کرد.

 

دادگاه کیفری اراک – آبان ۱۳۹۷: در تاریخ ۲۹ آبان ۱۳۹۷، شعبه ۱۰۲ دادگاه کیفری اراک آقای نجفی را محاکمه و به اتهام “اغتشاش اذهان عمومی” به یک سال زندان محکوم کرد. (ماده ۱۸ قانون جرائم رایانه ای) : اقدام به اشتراک گذاری چندین عکس در فیس بوک از اعتراض خود به دستگاه قضایی و اعدام یک زندانی سیاسی.

دادگاه انقلاب اراک – آذر ۱۳۹۷: در تاریخ ۱۱ آذر ۱۳۹۷، شعبه دوم دادگاه انقلاب اراک محمد نجفی را در مجموع به ۱۳ سال حبس محکوم کرد.

  • یک سال حبس به اتهام «تبلیغ علیه نظام» (ماده ۵۰۰ قانون مجازات اسلامی) برای انتشار نتایج تحقیقات درباره قتل وحید حیدری
  • دو سال حبس به اتهام «توهین به رهبری» (ماده ۵۱۴) برای سر دادن شعار «مرگ بر دیکتاتور» در تظاهرات‌های دی ۹۶
  • ده سال حبس برای «همکاری با دول متخاصم» (ماده ۵۰۸) از طریق انتقال اخبار و اطلاعات در مصاحبه با بی‌بی‌سی فارسی، رادیو فردا و صدای آمریکا

پیام درفشان، وکیل مدافع آقای نجفی در این باره به هرانا گفته بود: «آقای نجفی به دلیل صحبت کردن با رسانه ها درباره مشکلات و نگرانی‌هایش، به اتهام «کمک به دولت متخاصم» به ۱۰ سال زندان محکوم شده است.» وکیل وی اضافه کرد: «او قصد نداشت تا اطلاعات در اختیار رسانه قرار دهد، بلکه فقط می خواست مشکلات خود و سایر شهروندان را با رسانه ها به اشتراک بگذارد.» این محکومیت در در تاریخ ۲۵ بهمن ۱۳۹۷ توسط دادگاه تجدید نظر اراک، در استان مرکزی تایید شد.

 

دادگاه کیفری شازند – دی ۱۳۹۷: در زمستان سال ۱۳۹۷ ، آقای نجفی به اتهام “تشویش اذهان عمومی” توسط دادگاه کیفری در شهر شازند در استان مرکزی محاکمه شد (ماده ۶۹۸). وی متعاقباً در تاریخ ۲ بهمن ۱۳۹۷ توسط شعبه ۱۰۲ دادگاه کیفری شازند به دو سال حبس و پرداخت جریمه چهار میلیون تومانی محکوم شد. این احکام به دلیل نامه انتقادی آقای نجفی درباره مشروعیت سیاسی رهبری علی خامنه ای در تاریخ ۱۸ شهریور ۱۳۹۷ صادر گردید.

 

در ماه اردیبهشت سال ۱۳۹۸، وکلای تجدید نظر نجفی، پیام درافشان، آزیتا پولادوند و ابوذر نصرالهی به دلیل “توهین کتبی و کلامی” دستگاه قضایی در استان مرکزی از ادامه پیگیری این پرونده استعفا دادند. پس از این اتفاق آقای نجفی در اعتراض به آنچه برای وكلایش پیش آمد، از حضور در جلسه استیناف در دادسرای شعبه هشتم استان مرکزی خودداری کرد. متعاقبا دادگاه تجدید نظر شهر شازند حکم صادر شده در پرونده آقای نجفی را تایید کرد.

 

دادگاه کیفری اراک – دی ماه ۱۳۹۸: در ۸ دی ماه ۱۳۹۸، آقای نجفی به اتهام “تشویش اذهان عمومی‌” (ماده ۶۹۸ قانون مجازات) به چهار ماه زندان محکوم شد.

 

دادگاه انقلاب اراک – دی ماه ۱۳۹۸: وی در تاریخ ۹ دی ۱۳۹۸ به اتهام “توهین به رهبری” (ماده ۵۱۴) به وسیله ی ضبط و توزیع یک فایل صوتی از زندان که در آن به منتخب نبودن رهبر ایران توسط مردم اشاره کرده و از فعالیت های وی انتقاد کرده بود،  به سه سال زندان محکوم گردید.

 

دادگاه انقلاب تهران – آذر ۱۳۹۸: در تاریخ ۲۶ آذر ۱۳۹۸، وی به دلیل سخنان خود در خانه گوهر عشقی به شش ماه حبس تعزیری محکوم شد. گوهر عشقی مادر ستار بهشتی، وبلاگ نویس است که تحت شکنجه در زندانهای ایران کشته شد. نجفی در سخنان خود مسئولان جمهوری اسلامی را مقصر مرگ ستار بهشتی دانسته بود.

آقای نجفی در دسامبر گذشته جایزه حقوق بشر سال را از جانب شورای جوامع و کانون‌های وکلای اروپا دریافت کرد. وی این جایزه را به همراه سه وکیل برجسته ایرانی، عبدالفتاح سلطانی ، نسرین ستوده و امیر سالار داوودی به دست آورد.

Center for Human Rights in Iran

 Iran Prison Atlas

Mohammad Najafi’s Facebook Profile

Iran Prison Atlas

Iran Prison Atlas

Center for Human Rights in Iran

Iran Prison Atlas

World Organization Against Torture

Center for Human Rights in Iran

 World Organization Against Torture

HRANA

Iran Prison Atlas

Center for Human Rights in Iran

Mohammad Najafi’s Instagram page

Observatory Urgent Appeal, IRN 004/0918/OBS 115, published on April 19, 2019. (World Organization Against Torture)

Iran Prison Atlas

Iran Prison Atlas

Iran Prison Atlas

The Council of Bars and Law Societies of Europe